İstanbul’un yeşil alanları, kentin yaşam kalitesi ve kamusal alanlarının geleceği açısından giderek daha fazla gündeme geliyor. Bunun son örneklerinden biri de Büyükdere Atatürk Fidanlığı ve Bahçıvanlık Okulu oldu.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yeniden işlevlendirilen proje, AIPH World Green City Awards 2026 kapsamında “Living Green for Social Cohesion & Inclusive Communities” kategorisinde dünyanın üç finalist projesi arasında yer aldı. 15 Eylül 2026’da İtalya’nın Bari kentinde düzenlenen AIPH 78. Yıllık Kongresi’nde sonuçları açıklanan değerlendirmede proje, “Highly Commended” (Jüri Özel Takdir) derecesine layık görüldü.
Kategorinin ödülü ise Tayland’ın Chiang Rai kentindeki “Green City Chiang Rai – Plant Trees, Plant People” projesine verildi.
Tarihi alan yeniden kent yaşamının parçası oldu
Büyükdere Atatürk Fidanlığı’nın hikâyesi 1928 yılına uzanıyor. Atatürk’ün talimatıyla kurulan tarihi fidanlık, uzun yıllar İstanbul’un önemli yeşil alanlarından biri olarak varlığını sürdürdü. Alan, gerçekleştirilen çalışmaların ardından farklı işlevleri bir araya getiren yeni bir yapıyla yeniden kent yaşamına kazandırıldı.
Bugün bölgede Bahçıvanlık Okulu, Doğa Bilimleri Kütüphanesi, yerel tohum üretim ve muhafaza merkezi, eğitim alanları, çocuk oyun alanları, spor alanları ile yaya ve bisiklet yolları bulunuyor.
Bu yapı, alanın yalnızca insanların vakit geçirdiği bir park olarak değil; aynı zamanda öğrenme, üretme, hareket etme ve sosyalleşme imkânı sunan bir kamusal alan olarak kullanılmasını sağlıyor.
Yeşil alan anlayışı değişiyor
Büyükdere Atatürk Fidanlığı’nın uluslararası değerlendirmede öne çıkması, kentlerde yeşil alanlara bakışın da değiştiğini gösteren örneklerden biri.
Bugün birçok kentte parklar ve açık alanlar yalnızca peyzaj düzenlemesi olarak ele alınmıyor. Yeşil alanlar; sosyal yaşam, spor, eğitim, rekreasyon, iklim dayanıklılığı ve biyolojik çeşitlilik gibi farklı başlıklarla birlikte değerlendiriliyor.
AIPH’nin 2026 World Green City Awards finalistlerinde de bu yaklaşım dikkat çekiyor. Farklı şehirlerden projeler; sosyal uyumdan kentsel tarıma, iklim dayanıklılığından yeşil altyapıya kadar farklı ihtiyaçlara yeşil alanlar üzerinden çözüm üretmeye odaklanıyor.
Eğitimden rekreasyona uzanan çok işlevli bir alan
Büyükdere Atatürk Fidanlığı’nı öne çıkaran unsurlardan biri de eğitim ve üretim faaliyetlerinin alanın doğal yapısıyla bir arada düşünülmesi.
Bahçıvanlık Okulu kapsamında çeşitli eğitimler düzenlenirken; permakültür, bonsai, tıbbi ve aromatik bitkiler, meyve ağaçlarında aşılama, kompost ve sürdürülebilir kentsel tarım gibi konularda çalışmalar gerçekleştiriliyor.
Çocuklara ve farklı yaş gruplarına yönelik etkinlikler de alanın kullanımını çeşitlendiriyor.
Böylece yeşil alan, yalnızca doğayla baş başa kalınan bir yer olmaktan çıkıp öğrenmenin, hareketin, üretimin ve sosyal etkileşimin bir arada gerçekleştiği bir kent mekânına dönüşüyor.
İstanbul için dikkat çeken bir örnek
Büyükdere Atatürk Fidanlığı’nın aldığı uluslararası takdir, İstanbul açısından yalnızca bir ödül haberi olarak değerlendirilmiyor. Proje, kentlerde yeşil alanların gelecekte nasıl kullanılabileceğine ilişkin güncel yaklaşımın da bir örneğini ortaya koyuyor.
Bugünün kentlerinde ihtiyaç duyulan alanlar artık tek bir işleve sahip olmak yerine farklı kullanıcıları ve farklı ihtiyaçları aynı noktada buluşturuyor. Parklar; spor, rekreasyon, eğitim, sosyal yaşam ve doğayla temasın bir arada yaşanabildiği alanlara dönüşüyor.
Büyükdere Atatürk Fidanlığı da İstanbul’da bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri olarak uluslararası platformda yerini aldı.
Kentlerin geleceğinde yeşil alanların rolü yalnızca daha fazla ağaç ve daha fazla park üretmekten ibaret değil. Asıl mesele, bu alanları insanların günlük yaşamının aktif bir parçası haline getirebilmek. Büyükdere Atatürk Fidanlığı’nın uluslararası alanda aldığı takdir de bu yaklaşımın İstanbul’daki örneklerinden birini gündeme taşıyor.
